Przeglądarka internetowa

Przeglądarka internetowa – program komputerowy, służący do pobierania i wyświetlania zawartości dokumentów z serwerów internetowych, a także odtwarzania plików multimedialnych (czasem za pomocą różnych wtyczek). Przeglądarka Internetowa Mozilla Firefox

Spis treści

• 1 Cechy nowoczesnych przeglądarek
• 2 Historia przeglądarek internetowych
• 3 Wybrane przeglądarki internetowe
  • 3.1 Rozwijane przeglądarki internetowe
  • 3.2 Tekstowe przeglądarki internetowe
  • 3.3 Przeglądarki nierozwijane dalej
  • 3.4 Porównanie wybranych przeglądarek
  • 3.5 Informacje ogólne
  • 3.6 Obsługiwane systemy operacyjne
  • 3.7 Udział poszczególnych przeglądarek na rynku
• 4 Silniki przeglądarek
• 5 Przypisy
• 6 Zobacz też
• 7 Linki zewnętrzne

//

Cechy nowoczesnych przeglądarek

Przeglądarki internetowe komunikują się z serwerem zazwyczaj za pomocą protokołu HTTP, aczkolwiek w obsłudze są również inne, np. HTTPS, FTP, Gopher. Często wraz z przeglądarką dostarczane są komponenty, które umożliwiają korzystanie z serwerów grup dyskusyjnych (protokół NNTP), poczty elektronicznej (protokoły POP3, IMAP i SMTP) oraz serwerów plików (protokół FTP). Trwająca na rynku wojna przeglądarek powoduje, że oprogramowanie do przeglądania stron WWW cały czas ewoluuje w stronę większej ergonomii, użyteczności i wygody użytkownika. Nowoczesne przeglądarki spełniają szereg wymagań – za dobry poziom uznawana jest obecnie obsługa następujących technologii:

• HTTP i HTTPS
• HTML, XML i XHTML
• grafika w formatach: GIF, JPEG, PNG z obsługą półprzezroczystości oraz SVG
• kaskadowe arkusze stylów (CSS)
• JavaScript (w tym DHTML)
• obiektowy model dokumentu (DOM)
• ciasteczka
• Adobe Flash
• aplety Java

Oprócz tego, rozwijane są następujące funkcje ułatwiające korzystanie z Internetu:

• zakładki (ulubione)
• menedżery pobierania plików
• przechowywanie plików w pamięci podręcznej
• obsługa wtyczek (rozszerzeń)
• obsługa skórek (motywów), możliwość dostosowania interfejsu do preferencji i potrzeb użytkownika
• przeglądanie w kartach
• zapamiętywanie haseł
• gesty myszy i skróty klawiaturowe
• blokowanie wyskakujących okienek
• zarządzanie prywatnymi danymi (ciasteczka, historia odwiedzin, dane formularzy, hasła itp.)
• sprawdzanie poprawności pisowni (formularze, listy elektroniczne itp.)
• filtry reklam
• powiększanie tekstu, grafik lub całej zawartości strony
• wbudowane programy do obsługi poczty elektronicznej
• czytniki RSS i Atom
• funkcja szybkiego wybierania stron (ang. speed dial)
• wbudowany klient BitTorrent

Historia przeglądarek internetowych

 Osobny artykuł: historia przeglądarek internetowych. Diagram rozwoju przeglądarek internetowych na przestrzeni lat Oto lista "kamieni milowych" na przestrzeni ostatnich dwóch dekad.[1]

• WorldWideWeb. Pierwsza przeglądarka Tima Bernersa-Lee, twórcy WWW, przygotowana w grudniu 1990 roku dla platformy NextStep. Program został rozesłany do grupy osób w instytucie CERN w marcu 1991 roku.
• Erwise. Pierwsza przeglądarka z graficznym interfejsem, stworzona w kwietniu 1992 roku przez studentów Helsińskiego Uniwersytetu Technicznego: Kima Nyberga, Teemu Rantanena, Katiego Suominena i Kari Sydänmaanlakka.
• Mosaic. Pierwsza przeglądarka, której udało się zdobyć szeroką popularność. Jej autorami byli Marc Andreessen i Eric Bina z NCSA. Pierwsza wersja Mozaiki została opracowana dla X Window System dla środowisk uniksowych w lutym 1993 roku. Wersję dla Macintosha wydał kilka miesięcy później Aleks Totić. Mosaic interpretował grafikę, dźwięk, klipy wideo, formularze, zawierał zakładki i plik historii. Początkowo program miał status niekomercyjny, ale w sierpniu 1994 roku NCSA przekazał prawa do komercyjnej dystrybucji firmie Spyglass, znanej później ze swoich walidatorów. Spyglass udostępniał potem technologię innym firmom i w ten sposób Mosaic stał się m.in. pierwowzorem Internet Explorera. Program został zamknięty w styczniu 1997 roku.
• Opera. Norweska przeglądarka, która powstała w 1994 roku, przed Netscapem i Internet Explorerem. Jej twórcami byli pracownicy zespołu badawczego z firmy telekomunikacyjnej Telenor w Oslo. W 1995 roku Jon Stephenson von Tetzchner i Geir Ivarsøy opuścili Telenor i założyli przedsiębiorstwo Opera Software. Komercyjna wersja programu Opera 2 pojawiła się latem 1996, natomiast pod koniec 2000 roku przeglądarkę w wersji 5 udostępniono na licencji adware. Począwszy od wersji 8.50 program jest pozbawiony wszelkich reklam.
• Netscape Navigator. Powstała w 1994 roku w firmie Netscape Communications Corporation jako pierwsza komercyjna przeglądarka na rynku. Początkowo była oparta na kodzie źródłowym NCSA Mosaic. 31 marca 1998 roku kod źródłowy Netscape został upubliczniony, co zapoczątkowało rozwój Mozilli Suite, na podstawie której powstały wersje Netscape'a 6 i 7. Wersja 8 bazowała na kodzie przeglądarki Mozilla Firefox.
• Internet Explorer. Została udostępniona 23 sierpnia 1995 roku wraz z Windows 95. Po roku program miał już 1/3 rynku, zaś po kolejnych trzech latach stał się liderem. Obecnie powoli traci na popularności, cały czas jest jednak najpopularniejszą przeglądarką. W Polsce straciła pozycję lidera i ma mniej niż 40 procent udziału w rynku.
• Mozilla Suite. Początkowo Mozilla była nazwą kodową przeglądarki Netscape Navigator oraz maskotką tego pakietu. 31 marca 1998 roku firma Netscape Communications Corporation upubliczniła kod źródłowy swojego produktu, co dało początek przeglądarce Mozilla Suite. Początkowo miała ona jedynie służyć jako platforma testowa nowych rozwiązań programistycznych oraz baza, na podstawie której miał powstać przeznaczony dla użytkownika końcowego Netscape Navigator. Po podjęciu przez AOL decyzji o zaprzestaniu rozwoju Netscape'a powołano Fundację Mozilla, rozpoczynając pracę nad programem Phoenix, znanym dziś pod nazwą Mozilla Firefox. Obecnie Firefox jest najpopularniejszą przeglądarką w Polsce.

Wybrane przeglądarki internetowe

Arora Camino Epiphany Flock Google Chrome K-Meleon Konqueror Lynx SeaMonkey SRWare Iron  Osobny artykuł: Lista przeglądarek internetowych.

Rozwijane przeglądarki internetowe

• Przeglądarki oparte na silniku Gecko
  • Camino
  • Firefox Mobile
  • Flock
  • GNU IceCat
  • IceWeasel
  • K-Meleon
  • Kazehakase
  • Mozilla Firefox (dawniej Mozilla Firebird, Phoenix)
  • SeaMonkey (kontynuacja projektu Mozilla Suite)
  • Skipstone
  • Skyfire
  • Swiftfox
  • Swiftweasel
  • XeroBank Browser
• Przeglądarki oparte na silniku KHTML lub WebKit
  • ABrowse
  • Arora
  • Atlantis
  • Comodo Dragon
  • Epiphany
  • Fluid
  • Google Chrome
  • iCab
  • Konqueror
  • Midori
  • OmniWeb
  • rekonq
  • Safari
  • Shiira
  • SkyKruzer
  • Sputnik
  • SRWare Iron
  • Steel
  • Sunrise
  • Web Browser for S60
• Przeglądarki oparte na silniku Presto
  • Internet Channel
  • Nintendo DS Browser
  • Opera
  • Opera Mobile
  • OperaTor
• Przeglądarki oparte na silniku Trident
  • Avant Browser
  • Browzar
  • GreenBrowser
  • Internet Explorer
  • Internet Explorer Mobile
  • Maxthon
  • Sleipnir
  • SlimBrowser
  • TheWorld Browser
• Amaya
• Arachne
• Dillo
• Hv3
• IBrowse
• Opera Mini

Tekstowe przeglądarki internetowe

• ALynx
• Edbrowse
• ELinks
• Links
• Lynx
• WebbIE
• w3m

Przeglądarki nierozwijane dalej

• AOL Explorer
• BackArrow
• Beonex Communicator
• Cello
• Erwise
• Galeon
• IBM Web Explorer
• K-Ninja
• Mosaic
• Mozilla Suite
• NetPositive
• Netscape Navigator
• Salamander
• Swift
• ViolaWWW

Porównanie wybranych przeglądarek

 Osobny artykuł: Porównanie przeglądarek internetowych.  Zobacz też: Acid3.

Informacje ogólne

(edytuj tabelę) Producent Data pierwszego wydania Ostatnie stabilne wydanie (data wydania) Ostatnie wydanie rozwojowe Cena Open Source Licencja Obecny silnik Amaya W3C, INRIA 14 listopada 1996 11.1 (30 stycznia 2009)  ? darmowa Tak W3C Thot Camino Mozilla Foundation 13 lutego 2002 2.0.3 (26 maja 2010; 103 dni temu)  ? darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko Dillo ArellaNie Cid, Geerken, Rota, et al. grudzień 1999 2.1.1 (3 lipca 2009)  ? darmowa Tak GPL Gzilla ELinks Baudis, Fonseca, et al. grudzień 2001 0.11.7 (22 sierpnia 2009; 380 dni temu) 0.12pre5 (8 lipca 2009; 425 dni temu) darmowa Tak GPL  ? Epiphany GNOME grudzień 2002 2.30.2 (8 kwietnia 2010; 151 dni temu)  ? darmowa Tak GPL Gecko do wersji 2.26.3, WebCore Flock Flock Inc. 24 października 2005 2.5.6 (6 stycznia 2010)  ? darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko Galeon Marco Pesenti Gritti czerwiec 2000 2.0.7 (27 września 2008; 709 dni temu)  ? darmowa Tak GPL Gecko Google Chrome Google 11 grudnia 2008 6.0.472.53 (2 września 2010; 4 dni temu) 6.0.472.36 beta (16 sierpnia 2010; 21 dni temu) darmowa Tak BSD KHTML iCab Alexander Clauss 17 lutego 1999 4.8 (18 lipca 2010; 50 dni temu)  ? darmowa, $29 (Pro) Nie Proprietary, Freeware iCab Internet Explorer dla Windows Microsoft, Spyglass 23 sierpnia 1995 8.0 (19 marca 2009; 536 dni temu)  ? część płatnego produktu, jakim jest system Windows 1 Nie Proprietary, Freeware Trident Internet Explorer dla Mac OS Microsoft 27 marca 2000 5.2.3 (16 czerwca 2003)  ? darmowa Nie Proprietary, Freeware Tasman Kazehakase Hiroyuki Ikezoe et Takuro Ashie 2003 0.5.7 (29 sierpnia 2009; 373 dni temu)  ? darmowa Tak GPL Gecko / WebCore K-Meleon Doozan, Erikson, Vallet, et al. 26 listopada 2000 1.5.4 (5 marca 2010; 185 dni temu)  ? darmowa Tak GPL Gecko Konqueror KDE październik 2000 4.5.0 (10 sierpnia 2010; 27 dni temu)  ? darmowa Tak GPL KHTML Links Patocka, et al. 24 listopada 1999 2.3pre1 (1 lutego 2010; 217 dni temu)  ? darmowa Tak GPL  ? Lynx Montulli, Grobe, Rezac, et al. czerwiec 1993 2.8.7rel.1 (5 lipca 2009; 428 dni temu)  ? darmowa Tak GPL  ? Mosaic Marc Andreessen, Eric Bina, NCSA 22 kwietnia 1993 Unix: 2.6; Mac OS, Win: 3.0 (Mac OS, Unix: 1996; Windows: 1997)  ? darmowa (zastosowania niekomercyjne) Nie Proprietary, Freeware  ? Mozilla Mozilla Foundation 7 grudnia 1998 1.7.13 (19 kwietnia 2006)  ? darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko Firefox Mozilla Foundation 23 września 2002 3.6.8 (23 lipca 2010; 45 dni temu) 4.0 beta 4 (24 sierpnia 2010; 13 dni temu) darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko Netscape Netscape Communications (wykupiony przez AOL), Mozilla Foundation (od 2000), Mercurial Communications (od 2004) 13 października 1994 9.0.0.6 (20 lutego 2008; 929 dni temu)  ? darmowa częściowo 2 Proprietary, MPL, GPL/LGPL Gecko OmniWeb Omni Group 1994 5.9.2 (31 marca 2009)  ? 14.95$ Nie Proprietary, LGPL WebCore Opera Opera Software ASA kwiecień 1996 10.61 (12 sierpnia 2010; 25 dni temu) 10.70 (19 sierpnia 2010; 18 dni temu) darmowa Nie Proprietary, Freeware Presto Safari Apple Inc. 7 stycznia 2003 5.0.1 (28 lipca 2010; 40 dni temu)  ? darmowa Nie Proprietary, LGPL WebCore Shiira Happy Macintosh Developing Team 11 kwietnia 2004 2.3 (21 lutego 2010; 197 dni temu)  ? darmowa Tak Licencja BSD KHTML / WebCore SeaMonkey SeaMonkey Council 15 września 2005 2.0.6 (20 lipca 2010; 48 dni temu) 2.1 Alpha 3 (24 sierpnia 2010; 13 dni temu) darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko Producent Data pierwszego wydania Ostatnie stabilne wydanie (data wydania) Ostatnie wydanie rozwojowe Cena Open Source Licencja Obecny silnik (edytuj tabelę) (1) Do instalacji najnowszych wersji Internet Explorera dla systemów Windows wymagany jest Windows XP. Internet Explorer 6.0 SP1 może być zainstalowany na systemach Windows 98 i nowszych. Ta wersja nie jest jednak już rozwijana ani wspierana przez Microsoft. (2) Od wersji 6.0 oparta na wolnoźródłowym silniku Gecko.

Obsługiwane systemy operacyjne

Windows Mac OS X Mac OS 9 Linux BSD Unix Amaya T T N T T T Camino N T N N N N Epiphany N T N T T T Flock T T N T T N Galeon N T N T T T iCab N T T N N N Internet Explorer T Porzucona Porzucona N N Porzucona K-Meleon T N N N N N Konqueror T T N T T T Links T T T T T T Lynx T T T T T T Mozilla T T Porzucona T T T Firefox T T N T T T Netscape T T Porzucona T T T Opera T T Porzucona T T T Safari T T N N N N SeaMonkey T T N T T T Windows Mac OS X Mac OS 9 Linux BSD Unix

Udział poszczególnych przeglądarek na rynku

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić/wykonać działania: poszerzyć o bardziej wyczerpującą charakterystykę na podstawie Ranking.pl, W3Counter.com, czy Counter.com, Onestat.com, AdTech itp. Temat powiela się właściwie w każdym haśle o przeglądarkach. Proponuję wydzielenie do odrębnego hasła oraz mini szablonu, aby wszędzie były jednakowe dane.. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. Rynek alternatywnych przeglądarek internetowych Udział w rynku przeglądarek alternatywnych na stronach anglojęzycznych z pominięciem IE, wg stanu z 12 czerwca 2010.[2] Legenda      Firefox – 24,32%      Chrome – 7,04%      Safari – 4,77%      Opera – 2,43%      Opera Mini – 0,74%      inne – 0,89% Pozostałe 59,75% należy do Internet Explorera. Uwagi Źródła: [2] Ten szablon: pokaż • dyskusja • edytuj Udział przeglądarek w rynku i jego zmiany na przestrzeni lat przedstawia poniższy wykres: W Polsce obecny podział rynku różni się od tego na wykresie. Zauważalna jest wyraźnie mocniejsza pozycja Firefoksa i Opery. Użycie przeglądarek w Polsce w dniach 8.3 - 14.3.2010 r. [3]

1. Mozilla Firefox – 52,19%
2. Internet Explorer – 30,68%
3. Opera – 10,51%
4. Google Chrome – 5,39%
5. Safari – 0,55%
6. Opera Mini – 0,18%

Silniki przeglądarek

 Osobny artykuł: Silnik przeglądarki internetowej. Najpopularniejszym silnikiem, ze względu na duży udział w rynku przeglądarki Internet Explorer, jest Trident. Cechuje go niski stopień zgodności ze standardami internetowymi. Kolejne miejsca zajmują: Gecko, WebKit/KHTML i Presto. Poszczególne silniki renderujące różnią się od siebie na tyle znacząco, że dana strona może wyglądać inaczej w różnych przeglądarkach.

Przypisy

1. ↑ William Stewart: Living Internet (ang.). [dostęp 26 stycznia 2008].
2. ↑ 2,0 2,1 (ang.) Market share for browsers, operating systems and search engines
3. ↑ Ranking.pl (8.3 - 14.3.2010) (pol.)

Zobacz też

• mobilna przeglądarka internetowa
• porównanie przeglądarek internetowych
• silnik przeglądarki internetowej
• about:

Linki zewnętrzne

• BrowseHappy.pl – Kampania na rzecz popularyzacji nowoczesnych przeglądarek
• Identyfikacja przeglądarki w Systemie Gemius

Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Przegl%C4%85darka_internetowa”